Iktisat, üç senedir aralıksız devam eden bu krizlerden tamamen kurtulmuş olmasa da, istihdam piyasası ve petrol tutarları sakinleşirse, tünelin sonundaki ışık görünebilir.

Sadece fırtına dindiğinde daha köklü problemler ortaya çıkacak.

Ekonominin ve refahın geleceği, yatırım harcamalarına bağlıdır. İngiltere’de yatırımın yetersizliği krizi var ve bu durum hem hususi hem de kamu sektörünü etkiliyor.

Londra’nın kuzeybatısındaki Milton Keynes, ülkenin uzun vadeli yatırım mevzusunda sıkıntılı sicilindeki tüm zorlukları ve fırsatları görmek için en iyi yerlerden biri.

1960’larda kurulan bu kent, uzun vadeli ekonomik büyümenin gerçekleşeceği bir yer.

Londralılara ev sahipliği yapması için oluşturulan bu kent, artık ileri hızla gelişen teknolojinin geleceği ile iç içe.

200 tane alışveriş otomobili büyüklüğündeki robot, yeşil bisiklet yollarında sebze-meyve, hazır besin ve başka paketler taşıyor.

Şehir sakinleri şoförsüz kiralık araçları, bulundukları yerlerden kendilerini almaları için çağırabiliyor.

Hemen hemen uçan otomobil yok sadece belediye ve mahalli hastane, ilaçların insansız hava aracıyla dağıtımını deniyor.

Bu anlatılanlar kulağa 1960’ların fütürist Amerikan çizgi filmi Jetgiller’in bir kısmı şeklinde gelse de şehrin bazı kısımlarının eski olduğu gözden kaçmıyor.

Bölge halkı, şehrin “beton ormanı” olarak adlandırılmasından rahatsız.

1960’lı ve 70’li yıllardan kalma betonun yanında oldukça fazla yeşillik de var. Sadece o zamanlar yeni ve ışıltılı olan bazı şeylerin, yarım yüzyıl sonrasında hem bu şehirde hem de ülke genelinde yenilenmesi için artık finansmana gerekseme var.

Internasyonal imalat şirketi ABB burada insanlarla beraber, toplama, paketleme, ayırma ve kaynak işlerinde çalışmak suretiyle ileri teknoloji ürünü endüstriyel robotlar geliştiriyor. Firmanın genel müdürü Dermot Lynch, yatırımın zayıf bulunduğunu söylüyor.

Robot teknolojilerinin yaygınlaştırılması söz mevzusu olduğunda, son veriler İngiltere’nin Kanada, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya ve ABD’yi içeren G7 ülkeleri içinde en altta yer aldığını gösteriyor.

Lynch, çözümün otomobil fabrikalarında halihazırda yaygın olarak kullanılan bu teknolojileri ufak ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ’ler) kazandırmaktan geçtiğini belirtiyor:

“Robotlar, bir insan operatörün eylemlerini kaydederek kendilerini kodluyorlar. Bunun bilhassa oldukça fazla teknik becerinin bulunmadığı KOBİ’lerde mühim bulunduğunu görüyoruz.”

İngiltere’de iş dünyası artık öteki büyük ekonomiler kadar yatırım yapmıyor.

İngiltere, 1990’ların ortalarında ekonomideki oranı açısından hususi yatırım anlamında G7’de ikinci sıradaydı, şimdi ise öteki tüm ülkelerin peşinde kaldı.

Bunun uzun vadeli tesiri düşük üretkenlik – daha azca üretmek için rakiplerimizden daha çok zaman harcıyoruz – bu da düşük gelişme, düşük gerçek ücretler ve arkasından kamu hizmetleri için kaynak bulma sorunlarıyla sonuçlanıyor.

Robotik ve suni zekanın üretkenlik bulmacasını çözecek teknolojiler olabileceğine dair ümit var.

Zayıf yatırımları çoğaltmak, Maliye Bakanı Jeremy Hunt’ın hükümetin ekonomik planlarına dair gelecek ay yapacağı açıklamasının ana hedefi olacak.

Makine şeklinde belirli ekipman türlerine yatırım icra eden işletmelere normalden oldukça daha yüksek bir vergi indirimi elde eden “süper kesinti” vergi indirimi de dahil olmak suretiyle çeşitli vergi değişimleri denendi.

Bu bahar Hunt, işletmelerin informasyon teknolojisi (IT) ekipmanlarına, tesislerine yada makinelerine yatırdığı her sterlinin vergiye doğal olarak kârlardan tamamen düşülmesine müsaade eden yeni bir plan duyurdu.

“Sermayenin tamamının gider gösterilmesi” politikası, şirketlerin üç yıl süresince yatırım harcamalarını kârlarından düşmelerine olanak tanıyor, bu da şirketlerin daha düşük oranda kurumlar vergisi ödemesi anlamına geliyor.

Sadece üretkenlik problemi sürüyor.

Maliye Bakanı’nın gelecek ay yapacağı açıklamadaki bir öteki tema da borçlanma verilerini dengeleme vaadi.

Bu durum, artan maliyeti sebebiyle Londra ile kuzeydeki Manchester ve öteki şehirler arasındaki süratli tren servisi HS2 demiryolu bağlantısı projesinin geleceğine ilişkin son tartışmalara da yansıyan kamu harcamaları üstünde baskı yaratıyor.

Okullar için neredeyse asla artmamasına karşın, HS2 sebebiyle ulaştırmaya meydana getirilen ana para yatırımının keskin bir halde artması umut ediliyor.

Milton Keynes’teki bir ortaokul müdürü, okullardaki beton krizinin en fena örneklerinden biri olarak adlandırdığı duruma istinaden, 1990’ların başlangıcında inşa edilmiş, güçlendirilmiş otoklavlanmış gaz beton (RAAC) çatısı eğimli bir spor salonunu gösterdi.

Bu materyali kullanan yapılarda çıkan problemler son günlerde gündeme taşındı.

Bu durum, kamusal alanlara yatırım yapılmadığına ve genel olarak kamu hizmetlerinin durumunun iyi olup olmadığına yönelik eleştirilere yol açtı.

Kamu yatırımları son yıllarda düşük seyrediyor ve mali krizin arkasından hükümetin kemer sıkma hamlesinin bir parçası olarak kesintiye uğradı.

Son genel seçim öncesinde, eski Başbakan Boris Johnson bunu ulusal gelirin yüzde 3’üne (uzun dönem averajı) çıkarmak için çabaladı.

Sadece şimdi planlar, mali piyasalarda çalkantıya neden olan geçen yılki mini bütçenin arkasından piyasaların sakinleşmesine destek olmak için nakit dondurma uygulamasıyla gelecek senenin arkasından bunu azaltmak.

Net kamu yatırımları önümüzdeki dört yılda ulusal gelirin yüzde 2,9’undan yüzde 2,1’ine düşecek.

Daha düşük yatırım bununla birlikte İngiltere’nin iklim hedefinde net sıfıra yetişme ve 2050 yılına kadar atmosferdeki toplam sera gazı miktarını artırmayı durdurma taahhüdünü de tehlikeye atıyor.

Milton Keynes, Oxford’a bağlanan 760 milyon sterlinlik yeni Doğu-Batı demiryolu bağlantısından faydalanacak.

Plan, Cambridge’e daha çok bağlantı için milyarlarca sterlin daha harcamak.

Bu, dünyanın önde gelen iki araştırma merkezini şehre bağlayarak, o şehirdeki konutların artmasına da katkı meydana getirecek.

Sadece ana para harcamalarının kısılması sebebiyle tüm büyük ulaştırma projeleri artık dikkatle inceleniyor.

Hükümetin planı, ekonomik geleceğimize yatırım yapmanın ağır yükünü hususi sektörün üstlenmesini sağlamak şeklinde görünüyor.

Bunun için Milton Keynes’te ve ötesinde, zayıf üretkenliğimizi aşmaya destek olabilecek coşku verici fırsatlar var.

Bu durumun tersine çevrilmesi uzun vadeli gelişme için oldukça mühim. Sadece kamu yatırımları kısıtlanırken bunu yapmak oldukça zor.

Fakat yetkililer, başkent Bratislava’nın kuzeydoğusundaki Streusy köyünde gerçekleşen bu olayın görüntülerinde ansızın kucağa sıçrama şeklinde bir hareketin gözlemlenmediğini aktardı.

Cezanın aşırı hız sebebiyle mi yoksa hareket halindeki bir araçta evcil hayvanı sabitleyememekten mi kesildiği netleşmedi.

Öte taraftan Slovakya Polisi evcil hayvan sahiplerinde, yola çıkarken hayvanlarını sabitleme hatırlatmasında bulunmuş oldu:

“Minik bir hayvan bile sürüş halindeyken hayatınızı ve sağlığınızı tehlikeye atabilir.”