Mahalli seçimler: İktidar ve karşıcılık partileri iyi mi bir tutum almaya hazırlanıyor?

Mahalli seçim ittifakları, şimdiden kritik edilmeye başlasa da, başta AKP ve CHP olmak suretiyle Meclis’te temsil edilen bazı siyasal partiler, seçim ittifakı yada ortaklaşa iş mevzusunda masaya oturmak yada ortaklaşa iş arayışı için yeni parti yönetimlerinin şekilleneceği olağan büyük kurultay süreçlerinin tamamlanmasını bekliyor.

AKP 7 Ekim, YSP 15 Ekim’de olağan büyük kongrelerini, CHP ise 4-5 Kasım tarihlerinde 38. Olağan Büyük Kurultayı’nı gerçekleştirecek.

Mahalli seçimlerde resmi olarak bir ittifak söz mevzusu değil. Sadece şimdiye kadar genel seçim ittifakları, mahalli seçimlere de taşındığı için, bu işbirlikleri de bir anlamda “ittifak” olarak nitelendiriliyor

Peki iktidar ve karşıcılık cephesinde, mahalli seçim için ittifak, ortaklaşa iş mevzusunda şu andaki pozisyonları ne? Siyasal partilerdeki yönetim değişikliği, ittifak hesaplarını da değiştirir mi?

Seçim ortaklaşa iş mevzusundaki en net iki parti AKP ve MHP. 2018 seçimlerinde süregelen seçim ittifakını, mahalli seçimler de taşıma sonucu alan AKP ve MHP, bu amaçla ortak komisyon kurdu. MHP’den Genel Başkan Yardımcıları Feti Yıldız, Sadir Durmaz, AKP’den Genel Başkanvekili Efkan Ala’nın başkanlığındaki üç kişilik kurul ortak ittifak yapılacak iller için ön emek harcama yürütecek.

İki partide mahalli seçim ortaklaşa iş için kriter, “eldeki belediyeleri korumak, 2019 mahalli seçimlerinde, başta İstanbul olmak suretiyle muhalefete geçen belediyeleri geri almak” olarak ifade ediliyor. AKP’de “popüler adaylar” yerine, “hizmet belediyeciliği” vurgusunun öne çıkacağı adların aday gösterilmesi görüşü öne çıkıyor. Bunun için mahalli ölçekteki talepler dikkate alınarak aday belirlenmesi düşünülüyor.

İktidar partisi kaynakları, 2019 mahalli seçimlerinde bazı yerlerde ayrı seçime girilmesi sebebiyle, CHP’nin yada başka bir karşıcılık partisinin aradan “sıyrılıp” belediyeleri aldığını anımsatıyorlar.

AKP ve MHP’nin başa baş oy almış olduğu bazı illerde CHP’nin yüzde 30-35 oyla belediye başkanlığını aldığına dikkat çekilerek, önümüzdeki mahalli seçimlerde, bu tür yerlerde ortak adayla seçime girilebileceği ifade ediliyor. Bu mevzuda ilçeleri de kapsayacak, detaylı emek harcama yapılması planlanıyor.

Son seçimlerde Cumhur İttifakı içinde yer almasına rağmen, kendi milletvekili adaylarını çıkaran Tekrardan Refah Partisi (YRP) ise mahalli seçimlerde de kendi adaylarıyla yarışacak.

İktidar bloğundaki ortaklaşa iş öngörülebilirken, karşıcılık cephesi dağınık bir görünüm sergiliyor. 2019 seçimlerinde CHP, Ankara ve İstanbul’un da aralarında bulunmuş olduğu birçok büyük kent belediyesini ittifak yada seçim ortaklaşa iş ile seneler sonrasında AKP’den almıştı. CHP, Kasım’daki Olağan Kurultay’ın arkasından, mahalli seçimler için de başta eski ittifak ortakları olmak suretiyle, Cumhur İttifakı’nın karşısında yer edinen siyasal partilerin kapısını çalmaya hazırlanıyor.

Oldukca adaylı yarışın yaşanacağı CHP Kurultayı’nda, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun karşısındaki en kuvvetli aday, Meclis Grup Başkanı Özgür Hususi. CHP’de ihtimaller içinde bir yönetim değişimi halinde, ittifak yada seçim işbirlikleri mevzusundaki tutumda fazlaca köklü bir değişim olması beklenmiyor.

Gerek Kılıçdaroğlu, gerekse “değişimcilerin talibi” Özgür Hususi, mahalli seçimlerde ortaklaşa iş mevzusunda adım atacakları mesajını veriyorlar.

Kurultayda yarışacak iki ismin de genel başkan seçilmeleri halinde, bilhassa Ankara ve İstanbul’da seçim ortaklaşa iş için İYİ Parti’yi masaya oturtmak için harekete geçmesi planlanıyor.

2019 seçimlerinde CHP’ye ittifak önerisi götürmüş olan İYİ Parti ise köklü tutum değişikliğine gitti ve şimdilik seçim işbirliklerine kapılarını kapattı. Parti yöneticileri, ısrarla tek başına seçime gireceklerini ve İzmir’in arkasından öteki illerde de adaylarını açıklayacaklarını dile getirse de kulislerde, siyasette devamlı bir “görüşme zemininin” bulunabileceği de anımsatılıyor.

Sadece 2019 mahalli seçimlerinde İYİ Parti’nin ittifak teklifinde bulunmuş olduğu, birçok yerde fedakarlık yapmış olduğu düşünülüyor. İYİ Partililer, şu anda CHP ile tekrardan masaya oturmak şeklinde bir fikir olmadığını sadece ilerleyen süreçte bu şekilde bir kapı açılması halinde de şartlarının “ağır” olacağını, artık özveride bulunan tarafın CHP olacağını ifade ediyorlar.

Bundan önceki seçimlerde Millet İttifakı içinde yer edinen Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA) kendi adaylarıyla, Meclis’te ortak grup kuran Gelecek ve Mutluluk Partisi ise ortak adaylarla seçime girmeyi planlıyor. Sadece bu CHP yada öteki karşıcılık partileri ile mahalli seçim işbirliklerine kapıların kapatılması anlamına gelmiyor.

DEVA Partisi, seçim ortaklaşa iş mevzusunda CHP’den gelebilecek önerilere öncelik verme eğiliminde. BBC Türkçe’ye konuşan bir parti yöneticisi de mahalli seçimlere ilişkin tutumlarını şu şekilde özetledi:

“Seçimlere kendi adaylarımızla gireceğiz. Fakat iktidarın olumsuzlukları göz önündeyken, karşıcılık İstanbul’da, Ankara’da muntazam adaylar çıkardığında, ikimiz de göz gore gore buraların iktidara bırakılmasını doğru bulmayız. Elbet ortaklaşa iş yapılır. Esasen yapılmazsa, seçmen makul adayda buluşur.

“Siz iki yıl aynı masada oturacaksınız, Parlamenter Sistem istiyoruz diyeceksiniz. Ondan sonrasında e bu oyun olmadı, ben misketlerimi toplayıp gidiyorum, diyeceksiniz. Böyle bir durum bizim açımızdan olmaz.”

Kapatma davası sebebiyle HDP, mahalli seçimlere girmeyecek sadece bundan önceki seçimde olduğu şeklinde YSP çatısı altında seçimlere girecek. İYİ Parti şeklinde HDP de 2019’da CHP’li büyükşehir belediyelerinin kazanılmasında kilit rol oynamıştı.

YSP, bireysel açıklamalar haricinde, mahalli seçimlere ilişkin stratejisini netleştirmiş değil. Partinin isim değişikliğinin de gündeme geleceği 15 Ekim’de yapılacak Olağan Kurultay’nin arkasından bu konudaki tutumun netleşmesi planlanıyor.

2019 seçimlerinden sonrasında neredeyse tüm kazanılan belediyelerine kayyum atanması sebebiyle YSP’nin öncelikli hedefi, bu belediyeleri tekrardan kazanmak.

Başta, Doğu ve Güneydoğu olmak suretiyle kayyum atanan belediyelerin tekrardan kazanılması için parti yönetimi, adayları mümkün olduğunca geniş cemiyet kesimlerinin önerileri doğrultusunda belirleme sonucu aldı.

Bu çerçevede, parti üyeleri, inanç ve kanaat önderleri, demokratik kitle örgütleri, sivil cemiyet, sulh annelerinin de aralarında bulunmuş olduğu platformların aday belirleme sürecine etkin katılımının sağlanması planlanıyor.

YSP kaynakları, ittifak ve seçim ortaklaşa iş mevzusundaki tutumun Büyük Kurultay sonrasında yapılacak iç değerlendirmelerin arkasından kamuoyuna açıklanacağını ifade ediyor.

Sadece, 28 Mayıs seçimlerinden sonrasında parti tabanından, Türkiye’nin yer yerinde seçimlere, kendi adaylarıyla gidilmesi mevzusunda yoğun baskı olduğu da anımsatılarak, seçim ortaklaşa iş mevzusundaki tutumda bu taleplerin de dikkate alınacağına işaret ediliyor.

Son seçimlere YSP’nin de içinde yer almış olduğu Emek ve Özgürlük İttifakı içinde yer edinen, sadece bazı seçim çevrelerinde kendi adayıyla giren Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) mahalli seçim ittifakı için önceliği YSP.

Sadece TİP, cumhurbaşkanlığı seçimindeki yenilginin arkasından hayal kırıklığına uğrayan CHP seçmeninin “ikinci adresi” olmayı da hedefliyor. Partide hemen hemen ittifak mevzusunda bir karar alınmamakla beraber, CHP’ye de açık kapı bırakılabileceği ifade ediliyor.

İstanbul’da TİP’in ortalama 400 bin oyunun olduğuna dikkat çekiliyor ve her iki parti için de bunun mühim ve sonuca tesir edecek bir sayı olduğuna dikkat çekiliyor. TİP’in Muğla ve Hatay şeklinde bazı şehirlerde ilçe belediye başkanlıkları çıkarma potansiyeli olduğu ve ilkelerde uzlaşılması halinde YSP’nin yanı sıra, CHP ile de ortaklaşa iş yapılabileceğine dikkat çekiliyor.

TİP kaynakları, gerek Yeşil Sol, gerekse CHP’nin, “TİP oyları cepte” anlayışından vazgeçmesi icap ettiğini korumak için çaba sarfediyor. Parti yönetimi, gelecek günlerde seçim ortaklaşa iş ilkelerini bir bildiri ile kamuoyuna açıklamayı planlıyor.