ABD Kongresi’ndeki kriz, Ukrayna savaşını ve Amerikan ekonomisini iyi mi etkileyebilir?

Önümüzdeki süreçte birkaç Cumhuriyetçi üyenin Temsilciler Meclisi Başkanlığına aday olması umut ediliyor.

Temsilciler Meclisi’ndeki krizin geniş çaplı tesirleri muhtemelen hem ABD ekonomisinde hem de Ukrayna cenginde hissedilecek.

Bu iki mevzuyu birazcık daha detaylı inceleyelim.

Biden yönetimi haftalardır Ukrayna yardımı için ayrılan fonların neredeyse tükendiği mevzusunda ikazlar yapıyor.

Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan, Kurultay’nin senenin kalanını kapsayacak şekilde on milyarlarca dolar daha fon sağlamaması durumunda Ekim başından itibaren değişik ölçeklerde kargaşalık yaşanacağını öngördü.

Sadece McCarthy’i deviren Temsilciler Meclisi’nin sağcı üyelerinin baskısıyla ülkedeki muharebeye yönelik ek fonlar onaylanmadı.

McCarthy’nin görevden alınmasıyla kısa sürede yeni yardımların gönderilme ihtimali büyük seviyede azalmış görünüyor.

Yeni bir başkan seçilene kadar mecliste herhangi bir karar verilemeyecek. Bu da en erken gelecek hafta olabilir.

Başkanlık görevine seçilen şahıs de McCarthy benzer biçimde baskı altında olacak ve aynı ikilemlerle karşı karşıya duracak.

McCarthy’i koltuğundan etme girişimine öncülük eden Matt Gaetz ve onu destekleyen Marjorie Taylor Greene benzer biçimde bazı Cumhuriyetçiler, Ukrayna’ya daha çok yardım yapılmasına şiddetle karşı çıkıyor.

McCarthy’nin yerine gelecek herhangi bir başkanın Cumhuriyetçilerin sağ kanadından gelecek bir ayaklanmayla karşı karşıya kalması neredeyse kati.

Yeni başkan, Ukrayna yardımını, sınır finansmanı başlığı altında tutucu önceliklerle beraber paketlemeye çalışabilir. Sadece bu da Demokratların meclisteki desteğini tehlikeye atabilir. Greene ve Gaetz benzer biçimde adlar daha ilkin bu tür girişimleri reddetti.

Biden yönetimi bu sırada İran’dan el konulmuş olan silahların gönderilmesi benzer biçimde Ukrayna’ya yardım etmenin başka yollarını bulmaya çalışıyor.

Biden dün yapmış olduğu açıklamada, Ukrayna’ya yönelik finansmana duyulan gereksinimle ilgili “mühim bir konuşma” yapacağını duyurdu.

Başka seçeneklerin olduğu sinyalini veren Biden, “Bir sonraki aşamada Ukrayna’yı destekleyebiliriz, bunun için finansman bulmamızın başka yolları var fakat şimdi bu mevzuya girmeyeceğim” dedi.

Biden bu sözleriyle Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi başkanını atlayarak Ukrayna mevzusunun oylamaya sunulmasını sağlayabilecek, fazlaca nadiren kullanılan bir parlamento prosedürüne işaret ediyor olabilir.

Konuşmasında Biden, Cumhuriyetçilerin direnişine karşın Senato’da olduğu benzer biçimde Temsilciler Meclisi’nde de Ukrayna’ya verilen desteğin devamını destekleyen bir çoğunluk olduğuna dikkat çekti.

Sadece bu desteğin onaylanması her geçen gün zorlaşıyor.

McCarthy’nin görevden alınmasının öncelikli sebebi, federal harcamaların 17 Kasım’a kadar devam etmesine izin vererek hükümetin kapatılmasını önleyen bir kararın birkaç gün ilkin oylanmasına izin vermesiydi.

Geçtiğimiz hafta ABD Kongresi’nde federal bütçe mevzusunda uzlaşılamadığı için hükümete bağlı kurumların kapanması söz mevzusuydu.

Hafta sonu yaşanmış olan krizin sona ermesi, bir sonraki mali yıl için hükümet harcamalarının iyi mi ve hangi düzeylerde finanse edileceğine ilişkin nihai hesaplamayı geciktirmekten başka bir işe yaramadı.

McCarthy’nin başına gelenler düşünüldüğünde bir sonraki Temsilciler Meclisi Başkanı’nın partisinin sağ kanadına daha çok ödün vermek zorunda kalması ve meclisteki Demokrat azınlığa, Senato’daki çoğunluğa ve Beyaz Saray’daki Biden’a zemin sunmaya yatkın olmaması söz mevzusu.

Cumhuriyetçi Parti’nin merkezindeki üyeler ve müdafa yatırımlarını destekleyenler kendi önceliklerini finanse etmeye çalışırken, Gaetz ve müttefikleri büyük harcama kesintileri çağrısında bulunuyor.

Temsilciler Meclisi’nin yeni başkanının federal harcamalar mevzusunda Cumhuriyetçiler içinde bile anlaşmaya varması zor olacak.

Demokratların kontrolündeki Senato eninde sonunda kendi harcama paketini onaylamak zorunda duracak ve Temsilciler Meclisi’nin desteklediği partizan bir tasarıyı kabul etmesi pek mümkün görünmüyor.

Uzlaşma ihtimali düşük olduğundan, hükümetin kim bilir yıl sonuna kadar son 10 yılda dördüncü kez kapatılma ihtimali mühim seviyede artıyor.

Hükümet çalışanlarının büyük kısmı bu süreçte maaş alamıyor ve çalışamıyor. Bu da ulusal parklardan hava yolculuklarına ve evlilik cüzdanlarına kadar pek fazlaca hizmeti etkiliyor.

Toplumdaki yoksul kesimlere yönelik bazı hükümet programları da kısıtlanabilir.

Tüm bunların ABD’yi resesyona sürükleyebilecek, zincirleme ekonomik tesirleri olabilir, bunun da normal olarak küresel iktisat üstündeki tesirleri ciddi şekilde hissedilebilir.

Kongrede devam eden anlaşmazlıklar, kamuoyunun devlet kurumlarına olan itimatını de sarsmaya devam edebilir. Anketler halihazırda bu güvenin bugüne dek görülen en düşük seviyede bulunduğunu gösteriyor.

Temsilciler Meclisi’nde yaşanmış olan krizin nihai sonucunu anlamak zor.

Cumhurbaşkanlığı ve kurultay seçimlerine yalnızca bir yıl kala, öfkeli ve hüsrana uğramış bir seçmen kitlesi, her kesimden siyasal oyuncular için fena haber olabilir.