ABD’ye ‘bırakım kültürü’ 2023’te iyi mi yerleşti?

Ek olarak grevin ucundan dönüldüğü zamanlar da oldu. Temmuz ayında paket teslimat şirketi UPS, ABD tarihindeki tek işverenli en büyük iş durdurma eylemi olacak grevi on birinci saatte kıl oranı önledi.

Değişik sektörlerdeki işçiler benzer haklar için savaşım etmeye devam ediyor: adil ücretler, iş güvenliği ve daha emniyetli emek harcama koşulları.

Ve bu endişeler çoğaldıkça, uzmanlar ABD’deki grevlerin devam edebileceğini söylüyor. Bilhassa halk desteğinin arttığı bir dönemde, Amerikalı işçiler emek harcama koşullarını görüşme ederken, grevler eylemlerinin ortak bir parçası haline gelebilir.

ABD’li işçiler daha sık bırakım yapıyor benzer biçimde görünebilir, sadece veriler, iş bırakma sayısının geçtiğimiz birkaç yıldaki (pandemi sırasındaki 2020 yılı hariç) kabaca aynı bulunduğunu gösteriyor.

Bunun yanında, bırakım sayısı 2023’te birazcık daha düşük olmakla beraber, nispeten değişmese de, kısmen geniş üyeli sendikaların bırakım hattına iştirak etmesi sebebiyle grevci işçilerin sayısı önceki yılları fazlaca geride bıraktı. Mesela 150.000’den fazla UAW işçisi grevde; WGA ve SAG-AFTRA grevlerinin birleşimi, 80.000’den fazla işçinin greve çıkmasına ve aylık ücretlerden feragat etmesine niçin oldu.

Harvard Hukuk Fakültesi Emek harcama ve Adil Iktisat Merkezi’nin genel müdürü Sharon Block, “Bu kesinlikle emek açısından fazlaca büyük bir an ve kariyerimde gördüğüm en etken dönem” diyor.

Bu rakamlar aydınlatıcı bundan dolayı yasal açıdan bakarsak, ABD’deki kitlesel grevlerin gerçekleştirilmesi, bu kadar büyük ölçekte olmalarını bir kenara bırakın, oldukça zor.

Uzmanlar, ABD’deki işçi yasalarının benzer ekonomilere haiz ülkelere kıyasla nispeten zayıf kaldığını söylüyor. Bir işçiyi işten çıkarmak, federal iş kanununa gore fiilen yasal ve bu da sendikaların üyelerini greve ikna etmelerini zorlaştırıyor.

Şirketlerin sendikalı işçilerle görüşme etmeleri yasal zorunluluk, sadece Block, şirketlerin pazarlıkları kolayca erteleyebileceklerini ve ciddi neticelerle karşılaşmadan grevleri bozabileceklerini söylüyor; bu da işçilerin istediklerini alacaklarının hiçbir garantisi olmadığı anlamına geliyor.

Buna karşın bu yaz ABD’li işçiler bu riskleri almaya istekliydi.

Uzmanlar birçok nedene işaret ediyor. Bazı işçiler, zayıflayan ABD ekonomisinde artan fiyatlara karşın, yükselişteki gelir eşitsizliğine tepki gösteriyor.

İşverenlerin artan enflasyon karşısında ücretleri çoğaltmak yada riskli ortamlardaki güvenlik kaygılarını gidermek mevzusunda çoğu zaman isteksiz olması sebebiyle, işçiler yalnızca günlük yaşamı sürdürebilir kılmak için değil, bununla beraber gelecekte daha iyi emek harcama koşullarını güvence altına almak için iş durdurmaya yöneldi.

“Sendikamız, işçi ailelerinin ve grevimizde hiçbir kişisel çıkarı olmayan sadece mesajımızın yankı bulduğunu bizlere söyleyen kişilerin verdiği destekle güçlendi.”

Block, “ABD’li işçiler içinde, kabul edilebilir koşullar açısından, işyerindeki değerleri açısından ve bu iki şey eşleşmediğinde ses çıkarmaları mevzusunda bir değişiklik bulunduğunu” söylüyor.

Bu grevlerin çoğunun temelinde yaşanabilir ücretler, iş güvenliği, daha iyi emek harcama koşulları ve çalışanların suni zeka benzer biçimde hızla gelişen ve tüm endüstrileri temelden istikrarsızlaştırabilecek teknolojilere katkısı benzer biçimde talepler yer ediniyor.

Stanford Üniversitesi’nde fahri hukuk profesörü ve Ulusal Emek harcama İlişkileri Kurulu’nun eski başkanı William B Gould IV, otomobil fabrikalarında işçilerin, kazançlarındaki göreceli düşüşü telafi etmek için giderek artan bir halde fazla mesai yaptığını söylüyor.

Ayrıca, yeni işçilere ücret ödemek istemeyen işverenler, mevcut çalışanlarını fazla mesai hayata geçirmeye zorlamaya devam ediyor. Netice olarak, UAW’nin talepleri içinde önümüzdeki dört yıl süresince ücretlerde %36’lık bir artışın yanı sıra kısaltılmış emek harcama süreleri, ek olarak emekliler için daha iyi emeklilik desteği ve ücretli sıhhat hizmeti yer ediniyor.

UPS’te Teamsters sendikası, yarı zamanlı çalışanlar için nominal bir ücret artışı istiyordu. Sadece bir ihtimal daha da önemlisi, sözleşmedeki temel taleplerden biri, sürücüleri çoğu zaman 38°C’nin fazlaca üstündeki sıcaklıklarda çalışan teslimat kamyonları için klima ünitelerinin kurulumu da dahil olmak suretiyle, temel güvenlik ekipmanlarına daha çok yatırım yapılmasıydı.

Teamsters, şirket taleplerini karşılayana kadar işten ayrılmaya hazır olan ortalama 350.000 tam ve yarı zamanlı UPS çalışanını temsil ediyor.

Bu problemler yalnızca işçiler için mühim olmakla kalmıyor, bununla beraber bilhassa salgının arkasından Amerikan kamuoyunda da yankı uyandırıyor.

Eylül 2023 Morning Consult verileri, Amerikalıların ortalama %60’ının, CEO’nun maaşı arttıkça işçi maaşının da artması icap ettiğini ve tüketiciler maliyetlerin bir kısmını karşılamak zorunda kalsa bile, işçileri korumanın bir firmanın yükümlülüğü bulunduğunu düşündüklerini gösteriyor. UAW grevi açısından, ABD’li yetişkinlerin %50’sinden fazlası işgücünün durdurulmasını destekliyor.

Amerikan kamuoyunun pek fazlaca üyesi, işçilerin taleplerinin giderek daha haklı hale geldiği mevzusunda aynı fikir bulunduğunu ifade ediyor. Ve grevler, bilhassa önde gelen adların benzeri görülmemiş destek eylemleriyle, kamuoyundaki tartışmaların mühim bir parçası haline geldi.

26 Eylül’de ABD Başkanı Joe Biden, Michigan’da bırakım icra eden otomotiv işçilerine katıldı ve UAW başkanı Sean Fain ile görüştü. New York ve Hollywood’da bir takım meşhur haftalarca WGA ile dayanışma içinde yürüdü.

Bu işçiler ek olarak halkın desteğini almak ve görünürlüğü çoğaltmak için toplumsal medyadan etkili bir halde yararlandı.

New York’ta bırakım hattında yürüyen WGA üyesi Stephani De Luca, “Sendikamız, işçi ailelerinin ve grevimizde hiçbir kişisel çıkarı olmayan sadece mesajımızın yankı bulduğunu bizlere söyleyen kişilerin verdiği destekle güçlendi” diyor.

Uzmanlar, eğer işçiler bu eylemlerin işe yarayabileceğini görürse ABD’deki bırakım kültürünün devam edebileceğini söylüyor.

Aslen, ABD zamanı süresince kitlesel grevler Amerikalı işçilere düzinelerce endüstride emek harcama saatlerinin azaltılmasından daha güvenli emek harcama koşullarına kadar pek fazlaca hak kazandırdı.

Başarıları 2023’te büyük şekillerde devam ediyor: Mesela, yazarlar istediklerinin neredeyse hepsini güvence altına aldıkları için uzmanlar WGA’nın 24 Eylül’de stüdyolarla vardığı geçici anlaşmayı “muhteşem, zamanı bir zafer” olarak nitelediler.

Uzmanlar, bilhassa genç işçiler içinde sendikalara ve kolektif eyleme yönelik tutumların pozitif yönde olmaya devam etmesi sebebiyle, işverenlerin uzun soluklu bir grevle karşı karşıya kalabileceğini söylüyor.

Cenup California’da grevdeki otel işçilerini temsil eden Unite Here Local 11’in eş başkanı Kurt Peterson, “Sanırım işverenler bir ay kadar sonrasında bitkin ve eşyaları toparlamaya hazır olacağımızı umdular” diyor. “Fakat bu doğru değil. İşçilerimiz her zamankinden daha kuvvetli. Grevde olmasalar bile her gün bırakım gözcülüğü yapıyorlar. Ve insanlardan en sık aldığım sual şu: “Greve yeniden ne vakit çıkacağız?”