Antarktika’daki deniz buzu seviyesi uzmanları niçin endişelendiriyor?

Uzmanlar, bu buzullar olmasa Antarktika’nın buzdolabı etkisinden ziyade radyatör tesiri yaratacağını söylüyor.

Antarktika Okyanusu’nun yüzeyindeki deniz buzunun büyüklüğü şu anda 17 milyon kilometrekareden azca. Bu, Eylül ayı averajından 1,5 milyon kilometrekare daha azca ve önceki kış seviyelerinin fazlaca altında.

Dr. Meier, deniz buzullarının mühim seviyede tekrardan oluşacağı mevzusunda iyimser değil.

Bilim adamları hala bu yılki deniz buzulu seviyesinin azalmasına yol açan tüm faktörleri belirlemeye çalışıyor sadece Antarktika’daki sıkıntılı koşullar araştırma yapmayı da zorlaştırıyor.

Oldukça sayıda küresel ısı ve okyanus sıcaklığı rekorunun kırıldığı 2023 senesinde bazı bilim adamları bilhassa deniz buzulu seviyesindeki düşüşe dikkat edilmesi icap ettiğini vurguluyor.

Antarktika Yarımadası’nda yer edinen Manitoba Üniversitesi’nden Dr. Robbie Mallett, “Deniz buzulunun ne kadar duyarlı bulunduğunu görüyoruz” diyor.

Mallett’in ekibi halen Antarktika’daki çalışmalarını sürdürmek için yalıtım, aşırı soğuk ve kuvvetli rüzgar benzer biçimde koşullarla savaşım ediyor.

Bu yıl görülen ince deniz buzulu tabakası ise işlerini daha da zorlaştırıyor.

Mallett, “Bu tabakanın kırılıp bizimle beraber denize sürüklenme riski var” diyor.

Antarktika’daki deniz buzulları Cenup Yarımküre’nin kış aylarında, doğrusu Mart-Ekim arasındaki süreçte oluşuyor ve yazları büyük seviyede eriyor.

Bu buzullar hem de buzdağlarından, kara buzlarından ve dev buz raflarından oluşan, birbirine bağlı bir sistemin parçası.

Deniz buzulları, karayı kaplayan buz için koruyucu bir kılıf görevi görüyor ve okyanusun ısınmasını engelliyor.

İngiltere Antarktika Araştırması’ndan Dr. Caroline Holmes, deniz buzulu seviyelerindeki düşüşün etkilerinin yaz dönemine geçişte görülebileceğini söylüyor.

Deniz buzulları eridikçe okyanusun karanlık bölgeleri ortaya çıkıyor ve güneş atmosfere yansıtılmadan emiliyor.

Bilim adamlarının “buz-albedo” tesiri adını verdiği bu vakada deniz ısınıyor, bu da daha çok buzulun erimesine yol açıyor.

Bu vaka Antarktika’nın küresel ısı düzenleyicisi rolünün önüne geçerek gezegenin daha çok ısınmasını bununla beraber getirebiliyor.

“Antarktika devini uyandırıyor muyuz?” diye soran Exeter Üniversitesi’nden Buzulbilimci Prof. Martin Siegert şöyleki devam ediyor:

“Bu dünya için tam anlamıyla yıkım olur.”

Leeds Üniversitesi’nden Yer Bilimci Prof. Anna Hogg, Antarktika’nın buz tabakalarında görülen azalmanın, en fena senaryo aralığında olduğuna dair işaretler bulunduğunu söylüyor.

1990’lı yıllardan bu yana Antarktika’daki kara buzlarında görülen yitik, deniz seviyesinin 7,2 mm yükselmesine niçin oldu.

Deniz seviyesindeki en küçük artış bile kıyıda yaşayan toplulukları tamamen yok edebilecek derecede tehlikeli fırtına vakalarına niçin olabiliyor.

Mühim oranda kara buzu erimeye başlarsa tesirleri dünya genelinde milyonlarca insan tarafınca hissedilecek.

Denizle çevrili bir kıta olan Antarktika’nın kendi hava ve iklim sistemi var.

2016 yılına kadar Antarktika’nın deniz buzu oranı kış aylarında artıyordu.

Sadece Mart 2022’de bir aşırı sıcak hava dalgası Doğu Antarktika’yı vurunca ısı -10 dereceye terfi etti. Düzgüsel şartlarda sıcaklığın -50 aşama olması gerekirdi.

Prof. Siegert, “30 yıl ilkin Antarktika’yı incelemeye başladığımda orada aşırı hava olaylarının olabileceğini asla düşünmemiştik” diyor.

Deniz buzu seviyeleri Şubat 2023 de dahil olmak suretiyle son yedi senenin üçünde üstün dereceli kırarak azaldı.

Bazı bilim adamları düşük buzul seviyesinin kıtanın iklim koşullarında temel bir değişimin meydana geldiğinin göstergesi olabileceğine inanıyor.

Antarktika’nın uzaklığı ve tarihsel informasyon eksikliği, pek fazlaca şeyin hala bilinmediği anlamına geliyor.

Dr. Robbie Mallett’a gore bölge bilimsel açıdan hala “yırtıcı batı” diye nitelendirilebilir.

Bilim adamları deniz buzunun ne kadar uzandığını bilse de kalınlığını hemen hemen bilmiyor.

Bu noksan informasyon, bölgenin iklim modellerini kökten değiştirebilir.

Rothera bilimsel üssünde çalışan Dr. Mallett, Defiant adlı internasyonal bir araştırma projesi kapsamında deniz buzu kalınlığını incelemek için radar cihazları kullanıyor.

Mallett ve bazı öteki bilim adamları hala kış aylarında buzların yok olmasının nedenlerini arıyor.

Birçok naturel faktörün birikmiş olabileceği ve bölgeyi aynı anda etkiliyor olabileceğine işaret eden Mallett,”Bunun naturel bir değişkenliğin hakikaten acayip bir sonucu olma ihtimali var” diyor.

Bilim adamları, bu yıl okyanusların üstün dereceli seviyede ısınmasının muhtemelen katkıda bulunan faktörler içinde bulunduğunu düşünüyor. Ne de olsa sıcak su donmuyor.

Ek olarak okyanus akıntılarında ve Antarktika’da sıcaklıkları belirleyen rüzgarlarda da değişimler meydana gelmiş olabilir.

Şu anda Pasifik’te görülen El Niño hava vakası da katkıda bulunuyor olabilir.

Dr. Mallett, “Endişelenmek için fazlaca fazlaca iyi nedenler var. Bu, son 40 senedir görülmeyen ve şimdi ortaya çıkan, Antarktika’daki iklim değişikliğinin hakikaten kaygı verici bir işareti” diyor.