BBC’nin TikTok araştırması neleri ortaya çıkardı, şirket suçlamalar için ne diyor?

ABD’nin Idaho eyaletinde işlenen bir cinayette kimi kişilerin haksız yere suçlandığı görüldü.

İngiltere’de kaybolan Nicola Bulley ile ilgili polis soruşturmasına müdahale edildi.

İngiltere’nin dört yanında yaşanmış olan okul protestolarında şiddete varan vakalar gözlendi.

Fransa’daki gösterilerde aşırılıkların yaşanmasına yol açtı.

TikTok’un eski çalışanları, platformun kitlesinin genç ve etkilenebilir olması dolayısıyla bu akımları “denetim edilemeyen yangınlara” benzetiyor.

BBC’ye konuşan şirket sözcüsü ise “algoritmanın önceliğinin güvenlik bulunduğunu ve bu şekilde toplulukları bir araya getirdiğini” savundu.

Geçen yıl Kasım ayında ABD’nin Idaho eyaletinde yer edinen Moscow şehrinde dört talebe öldürüldü.

Öğrenciler, ev arkadaşlarının uyuduğu sırada yatak odalarında hayatlarını kaybetmişti.

Cinayeti kimin işlediğine dair TikTok’ta spekülatif videolar dolaşmaya başladı.

Bu spekülasyonları destekleyen hiçbir kanıt yoktu.

Kasım 2022’den şimdiye kadar TikTok’ta bu mevzuyla ilgili 2 milyar izlenme kaydedildi. YouTube’da ise bu sayı bir tek 80 binde kaldı.

Firmanın eski çalışanları bunun TikTok’un tasarımıyla ilgisi bulunduğunu açıklıyor. Bir çok şahıs, TikTok’taki videoları algoritma vasıtasıyla kendileri için düzenlenen sayfada izliyor.

Eğer bir video fazlaca etkileşim alırsa, TikTok algoritması süratli ve yüksek oranda bu videoyu kullanıcılara gösteriyor.

Eski çalışanlara gore bir çok toplumsal medya platformunda kullanıcılar içerik izlerken, TikTok kullanıcıları kendi videolarını yapmış olup paylaşmaya daha fazlaca eğilimli.

İngiliz gazeteci Chris Stokel-Walker’ın “TikTok Boom” adındaki kitabında yer edinen ve firmanın 2021 yılına ilişik bir belgesine gore etkileşim TikTok’un birincil önceliği.

BBC’ye konuşan Stokel-Walker, TikTok’un kullananların etken olarak platforma katılmasını istediğini söylüyor.

Sadece bu durum Idaho cinayetlerinde haksız yere suçlanan Jack Showalter benzer biçimde kişiler için bir karabasan haline dönüşebiliyor.

Jack Showalter’ın kız kardeşi, ailesinin almış olduğu tehditleri ve tacizleri kınayan açıklamalar yapmış oldu.

Florida’da yaşayan Olivia, altı saatten uzun devam eden bir uçuşu göze alarak Idaho’ya gelen ve burada çekim meydana getiren TikTok kullanıcılarından.

Videoları 20 milyon görüntülenmeye ulaşan Olivia, bölgede yedi gün süresince çekim yapmış oldu.

Gerçek suçlara ilişkin videolar meydana getiren ve deneyimli bir içerik üreticisi olan Olivia, suçun işlendiği bölgeye gittiğinde videolarının daha fazlaca izlendiğini söylüyor.

Olivia, insanları yok yere suçlamadığını; sadece geleneksel medyanın aksine teyit etmeden de tutarsız detayları paylaşabildiğini söylüyor.

Aralık ayında bu cinayetlerden dolayı online videolarda asla adı geçmeyen bir şahıs, Bryan Kohberger tutuklandı ve cinayetle suçlandı.

Olivia daha tecrübeli bir içerik üreticisi olsa da online dünyadaki içerik çılgınlıkları bu alanda bir geçmişi olmayan kişilerin de video yapmasına yol açıyor.

İngiltere’nin Lancashire bölgesindeki bir minik köyde 45 yaşındaki Nicola Bulley’nin kaybolmasının arkasından Heather, bu gizemin peşine düşen kişilerden biriydi.

Heather, “Aynı mevzuyla ilgili bir video arkasından bir video daha gördüğünüzde, ‘Ben de niçin bu akıma katılmayayım ki’ diye düşünüyorsunuz” açıklamasında bulunuyor.

Heather, Nicola’nın en yakın arkadaşı Emma White’ı haksız yere suçlayan bir video paylaştı ve bu video 72 saat içinde 3,6 milyon görüntülemeye ulaştı.

Öteki toplumsal medya platformlarında hakkında paylaşımlar fazlaca kısıtlı kalsa da kaybolmasından sonraki üç hafta içinde Nicola Bulley ile ilgili TikTok’ta meydana getirilen paylaşımlar 270 milyon izlenmeye ulaşmıştı.

BBC, TikTok tarafınca Heather’a gönderilen ve bu biçim viral içerik üretmesi için teşvik eden mesajları görmüş oldu.

Heather’a gore bu biçim bir teşvik unsuru almak insanoğlunun davranışının değişmesine yol açabilir.

Heather şimdi bu çılgınlığa dahil olduğundan pişman, videolarını da sildi.

Heather sahaya gitmese de fazlaca sayıda TikTok kullanıcısı bölgeye akın edebiliyor ve bu da polis soruşturmasını sekteye uğratabiliyor.

Nicola Bulley’nin cesedi 17 Şubat’ta kaybolduğu bölgeye yakın bir nehirde bulunmuş oldu.

Araştırmalar, ölümünün kazara boğulması sonucunda gerçekleştiği sonucuna ulaştı.

BBC’ye konuşan bir TikTok sözcüsü, “naturel olarak bu biçim haberlerin gerçekleştiği dönemde bu mevzulara büyük bir ilgi” bulunduğunu söyleyerek, BBC’nin de bu biçim haberleri TikTok hesabından paylaştığını öne sürdü.

Şubat 2023’te İngiltere’nin Merseyside bölgesinde yer edinen Rainford Lisesi’nde kız öğrencilerin etek boyunun denetim edilmesi üstüne 60 okulda protesto düzenlendi.

Yedi gün sonrasında protestolar 100 okula yayıldı.

Bazı protestolarda pencereler kırıldı, ağaçlar ateşe verildi ve öğretmenlere hakaret edildi.

TikTok’un eski bir moderatörü olan Jasmine, “TikTok bir okulda viral olan bir içeriğin yayılmasına ve o bölgede kimin daha uç bir video çekebileceğine dair bir yarışın ortaya çıkmasına yol açabiliyor” diyor.

TikTok, bir çok okulda protestoların barışçıl bir halde sürdürüldüğünü söylese de fazlaca sayıda öğretmen ve talebe videoların vakaları büyüten etkisinden dolayı endişeliydi.

Eğer futboldan ilgilenen 15 yaşındaki bir gence ilişik benzer biçimde görünen bir hesap oluşturursanız TikTok’un size gösterdiği dördüncü video 25 yaşındaki içerik üreticisi Adrian Markovac’a ilişik olabiliyor.

Markovac, kişisel gelişim videolarının yanı sıra üniforma, ödev ve wcye gitmek için izin almak benzer biçimde okul kurallarına karşı gelinmesi icap ettiğini söyleyen videolar paylaşıyor; öğretmenlere hakaretamiz takma adlar koyuyor.

Videolarının altındaki kimi yorumlarda İngiltere’deki bazı öğrencilerin Markovac’in dediklerini yaptıktan sonrasında uzaklaştırma aldığına dair yazdıklarını görebiliyorsunuz.

BBC’ye konuşan Markovac, gençleri “saçma kurallara karşı isyan etmeye” çağırdığını, sadece bazı takipçilerinin fena kararlarından dolayı suçlanamayacağını söylüyor.

Fransa’da ise 27 Haziran 2023’te 17 yaşındaki Nahel M’nin bir polis memuru tarafınca öldürülmesinin arkasından başta Paris olmak suretiyle tüm ülkede protestoların düzenlenmiş olduğu görüldü.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, protestolardan dolayı TikTok ve Snapchat’i suçladı.

Nahel’in ölümünün arkasından Fransa’da yaşayan fazlaca sayıda insanda kuvvetli bir adaletsizlik hissiyatı meydana gelmişti; o yüzden protestoların toplumsal medyadan başladığını söylemek doğru olmaz.

Sadece protestoların TikTok’ta görmüş olduğu ilgi öteki toplumsal medya kanallarından fazlaca daha yüksekti.

Snapchat’te Nahel ismiyle 168 bine yakın izlenme varken bu sayı TikTok’ta 850 milyona kadar çıkıyor.

Paris’in haricinde yer edinen minik bir kasaba olan Viry-Châtillon’un belediye başkanı Jean-Marie Vilain, TikTok yüzünden protestolarda sertlik kullanılmasının bir ölçü haline geldiğini düşünüyor.

Vilain’e gore kullanıcılar, protestolarda yaptıkları aşırı eylemleri göstererek “Benden daha iyisini yapabilir misin?” deme aracı olarak TikTok’u kullanıyor.

İngiltere’de ve ABD’de çalışan bazı TikTok çalışanları BBC’ye yaptıkları açıklamalarda, bu çılgınlıkların ve zararı olan içeriklerin önüne geçilmesinin firmanın önceliği olmadığını söylüyor bu sebeple TikTok bu yüzden büyümenin yavaşlaması ihtimalinden kaygı ediyor.

TikTok’ta çalmış olduğu dönemde veri stratejisi ve analizden görevli olan şahıs, TikTok’un dans çılgınlıklarından daha büyük bir uygulama olmak için lüzumlu donanıma haiz olmadığını vurguluyor.

Lucas takma adlı bu şahıs, “O denli süratli büyüdü ki uygulamanın gidebileceği yer yönü tahmin edemediler” diyor.

TikTok ise BBC’ye kurumda 40 bin kişinin güvenlikle ilgili çalıştığını belirtti.

Akademisyenler, güvenlik güçleri ve başka uzmanlarla süreci geliştirmek için birlikte çalıştıklarını belirten TikTok sözcüsü, “Önceliğimizin güvenlik olması bir tek yapmamız ihtiyaç duyulan bir şey değil, bununla birlikte iş açısından da zaruri” dedi.