[ad_1]
Kaynak, Getty Images
Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Mart ayından bu yana kapalı olan Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı’nın bugün itibarıyla operasyona hazır hale geldiğini ve bu hafta içinde faaliyete geçeceğini deklare etti.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkentinde düzenlenen Abu Dabi Internasyonal Petrol Fuarı ve Konferansı’nda (ADIPEC) konuşan Bayraktar, bugün itibarıyla günlük 2 milyon varil petrolün Türkiye’nin boğazlarından geçtiğini ve ortalama 45 senedir etken olan Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı’nın da günlük 500 bin varil petrol kapasitesine haiz bulunduğunu kaydetti.
Boru hattında meydana getirilen bakım çalışmalarının tamamlandığını belirten Bayraktar, “Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı bugün itibarıyla operasyona hazır. Hattı bu hafta içinde faaliyete geçireceğiz. Boru hattı faaliyete geçtikten sonrasında küresel petrol piyasalarına 500 bin varil petrol tedarik edilebilecek” diye konuştu.
Bayraktar, Türkiye’nin petrol ve organik gaz mevzusunda güvenilir bir güzergah bulunduğunu da altını çizdi.
Petrol boru hattı niçin kapalıydı?
Irak, Türkiye’nin Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY) çıkardığı petrolü Kerkük-Ceyhan ham petrol boru hattı üstünden ithal etmesinin iki ülke arasındaki anlaşmayı ihlal ettiğini savunarak 2014 senesinde tahkim davası açmıştı.
Internasyonal Tahkim Mahkemesi, 25 Mart 2023’te Irak’ın davayı kazandığını kararlaştırmış, Türkiye’nin Irak yönetimine 1,4 milyar dolar ödemesini talep etmişti.
Kararın peşinden IKBY’den Türkiye’ye gelen günlük 450 bin varillik petrol ihracatı durdurulmuştu.
Bu miktar küresel günlük üretimin yüzde 0,5’i olsa da, bu durum IKBY’deki petrol şirketlerinin üretimi durdurmasına ya da petrolü kapasitesi kısıtlı depolarda tutmasına yol açmış, bu da petrol fiyatlarının artmasına sebep olmuştu.
Nisan ayında Irak federal hükümeti ve IKBY, Türkiye üstünden petrol ihracatına devam edilmesi için anlaşmaya ulaştı.
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Masrur Barzani, X’ten (eski adıyla Twitter) attığı mesajda “uzun süredir devam eden anlaşmazlığın sona ermesi açısından önemli bir adım” atıldığını belirtmişti.
Antak kalma kapsamında Irak’ın sahibi olduğu Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) petrolün ihracatından görevli olacak, petrol gelirleri de IKBY’nin kontrolü altındaki Irak Merkez Bankası’ndaki bir hesapta toplanacak.
Türkiye, anlaşmanın peşinden 6 Şubat’ta meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler ile sel ve benzeri felaketler sebebiyle boru hattının bakıma alındığını duyurmuştu.
Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Bayraktar’ın bugünkü açıklamasına gore bakım emekleri tamamlandı.
Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı: Tek taraflı yaptırım yok
Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Tahkim Mahkemesi’nin Mart ayında almış olduğu kararın peşinden tek taraflı bir tazminat ödemesinin gerçekleşmeyeceğini, iki tarafın da kabul edilen ve reddedilen talepleri bulunduğunu, iki tarafın da tazminat ödeyeceğini ifade etmişti.
Bakanlık, Türkiye ve Irak içinde Paris merkezli Internasyonal Tecim Odası Tahkim Merkezi nezdinde görülen davada, Irak’ın beş talebinden dördünün reddedildiğini belirtmişti.
Bakanlık, “Türkiye’nin taleplerinin büyük çoğunluğunun kabul edilerek Irak’ın da Türkiye’ye tazminat ödemesine hükmedildiğini” bildirmişti.
Eski Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, “Türkiye’ye 1,4 milyar dolar ceza verildiği” iddiasına yönelik, “Bu şekilde bir rakamda ceza söz mevzusu değil. Büyük kapsamlı bir rapor var ve ona bağlı bazı yaptırımlar söz mevzusu. Tek taraflı yaptırım yok” diye konuştu.
Dönmez, “Yaptırımlar, şimdi arkadaşlarımız, hukukçular tarafınca değerlendiriliyor. Irak hükümetiyle aramızda esasen yürürlükte olan bir mutabık olmamız var. O antak kalma, Internasyonal Tahkim Mahkemesi’nin verdiği bu rapor ve internasyonal hukuka gore, biz yapıcı bir rol oynamayı düşünüyoruz. Bunu birazcık da süre gösterecek” açıklamasında bulunmuş oldu.
[ad_2]
İyi Haber