Kuraklık: Amazonlar’daki gölde minimum 140 yunus kuraklık sebebiyle öldü

Brezilya Çevre Bakanlığı yapmış olduğu açıklamada, “Zamanı kuraklığın ve yüksek sıcaklığın nehirlerde balık ve memelilerin ölümüne niçin olduğu yönünde işaretler var” dedi.

Açıklamada, su sıcaklığının günlük olarak izlendiği belirtilirken, “39 derecenin üstüne çıkan sıcaklıklarda oksijen azalıyor. Bu durum balıkların boğulmasına niçin oluyor” dendi.

Çevre koruma örgütü Mamiraua Institute adına konuşan Ayan Fleischman, iki dere yunusu türünün ölenler içinde bulunduğunu kaydetti: Haliç yunusu (Sotalia fluviatilis) ve Amazon dere yunusu (Inia geoffrensis).

İki tür de çekince altında kabul ediliyor ve Dünya Doğayı ve Organik Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafınca hazırlanan kırmızı listede yer ediniyor.

BBC Brezilya’ya konuşan Fleischman, “Durum ciddi. Ölü yunus sayısı çok çok fazla. Bölge sakinleri daha ilkin böyle bir durum görmediklerini söylüyor” diyor.

Birçoğu pembe renkte olan Amazon dere yunusları, yalnızca Cenup ABD’daki nehirlerde bulunan ender bir tür. Yavaş üreme döngüleri, bu türün popülasyonunu çevresel etkilere karşı daha savunmasız hale getiriyor.

Uzmanlar şimdi, yunusların ölümüne yol açan faktörleri anlamaya çalışıyor.

Bir çok uzman, hızla artan ölümleri kuraklığa ve ısı artışına bağlıyor. Sadece bakteriyel enfeksiyon şeklinde nedenler de dışlanmıyor.

Araştırmacılar ve bölge sakinleri, yunusların olağan dışı davranışlarını daha evvelde de gözlemlediklerini söylüyor.

Mamirauá Institute’ten Miriam Marmontel, yunusların kararsız davranışlar sergilediğini gördüklerini, dalmadıklarını ve dairesel hareketler yapmadıklarını, bu durumun düzgüsel olmadığını aktarıyor:

“Anladığıma nazaran bu yüksek sıcaklıklarla artan bir problem. Bir ihtimal daha ilkin de nehirde varolan sadece hayvanları etkilemeyen bir organizma ya da toksin, sıcaklıktaki yükselişin tetiklemesiyle zarar vermeye başlamış olabilir.”

Uzmanlar şimdi yunuslardan bazı örnekler biriktirerek laboratuvarda bu tarz şeyleri çözümleme etmeye ve ölüm nedenlerini belirlemeye çalışıyor.

El Nino olarak malum ve gezegenin 1-2 yıllığına ısınmasına neden olan hava vakası, Tefe Gölü’nün ısınmasının temel sebeplerinden.

Profesör Jose Genivaldo Moreira, Amazon’da kurak dönemlerin mevsimsel bulunduğunu, sadece aşırı hava olaylarının iklim değişikliği sebebiyle normalin üstünde görüldüğünü söylüyor:

“Eskiden bu aşırı hava vakaları 15 yılda bir görülürdü. Şimdi beş yılda bir yaşıyoruz. Kimi zaman daha da sık…”

Uzmanlara nazaran El Nino ve Atlantik sularındaki ısınmanın bir araya gelmesi, normalde Ekim’de süregelen Amazonlar’daki yağmur mevsiminin ertelenmesine niçin olabilir.

Bu durumun, daha oldukca yunusun hayatını kaybetmesine niçin olmasından korkuluyor.

Çekince altındaki dere yunuslarının ölümü, Amazonlar’da iklim değişikliğinin yarattığı tek problem değil.

Karada yaşayan memelilerin de Brezilya’daki ormanlarda aşırı hava vakalarından ölümcül halde etkilendiği biliniyor.

Brezilya’nın ulusal sembolü olan, Cenup ABD’ya özgü bir kemirgen türü kapibaralar da çekince altında.

Puma ve armadillolar şeklinde hayvanlar da iklim değişikliklerinden ciddi şekilde etkileniyor.

Science Advances adlı dergide piyasaya sürülen bir araştırma da, kuşların ve balıkların iklim faktörü sebebiyle boyutlarının küçüldüğünü ortaya koydu.

Organik Yaşamı Koruma Vakfı (WWF) raporuna nazaran, iklim değişikliği 2100 yılı itibarıyla Amazon yağmur ormanlarındaki hayvan ve nebat türlerinin yarısını yok edebilir.

Durum, Amazonlar’ın insan nüfusları için de benzer.