Jorge Jesus, geen sürem Fenerbahe’de yardmclaryla beraber 7 milyon Euro kazanyordu. Sar-lacivertliler yeni teknik direktrleri smail Kartal’a ise 1 milyon Euro deyecek. Kartal, aradaki 6 milyon Euro’luk farka ramen, Jesus’a gre sürem balangc ok daha iyi bir istatistik ortaya koydu.
smail Kartal’n ynetiminde Fenerbahe kt 13 resmi ma da kazand. Geen sürem ise Jesus’un ynettii takm 7 yengi, 4 beraberlik ve 2 malubiyet ald.
DEEN 11’LERDEN KADRO STKRARINA
Her maa farkl 11’ler kartan Portekizli altrc, youn programdan dolay sakatlk riskini azaltmak iin byle bir uygulamaya gittiini dile getirmiti. Kartal ise 11 seiminde de selefine gre ok farkl bir profil izdi.
Trk hoca, sakatlk yada cezal olmad srece oluturduu ideal 11’ini bozmazken rotasyondan da vazgemedi. Ligde 11’de balatmad oyuncularna malarn ikinci yarlarnda ve Avrupa Konuşma Ligi’nde ans tand.
Grand Theft Auto serisinin dokuzuncu oyunu olan GTA 4 2008 senesinde piyasaya sürülmüştür. Rockstar Games tarafınca piyasaya sürülen oyunda The Lost and Damned ve The Ballad of Gay Tony olmak suretiyle iki indirilebilir içerik vardır. Oyunda sıkıntılı görevleri geçmek için PC’nin yanı sıra PlayStation için de hileler bulunuyor.
GTA 4 Hileleri
Canı ve zırhı tam doldurma : 362-555-0100
Can, zırh ve cephaneyi tam doldurma : 482-555-0100
Düzey 1 silahları : 486-555-0100
Düzey 2 silahları : 486-555-0150
GTA Polis Hilesi
Polis aranma seviyesini sıfırlama : 267-555-0100
Polis aranma seviyesini arttırma : 267-555-0150
Polis helikopteri : 359-555-0100
GTA 4 Otomobil Hilesi
Otomobil hilesi (Cognoscenti) : 227-555-0142
Otomobil hilesi (Comet) : 227-555-0175
Otomobil hilesi (SuperGT) : 227-555-0168
Otomobil hilesi (Turismo) : 227-555-0147
Otomobil hilesi (Slamvan) : 826-555-0100
Otomobil hilesi (APC) : 272-555-8265
Otomobil hilesi (Bullet GT) : 227-555-9666
FBI Buffalo : 227-555-0100
Jetmax botu : 938-555-0100
Floater botu : 938-555-0150
Motorsiklet şifresi (NRG-900): 625-555-0100
Motorsiklet şifresi (Sanchez) : 625-555-0150
Motorsiklet hilesi (Double T) : 245-555-0125
Motorsiklet hilesi (Hakuchou) : 245-555-0199
Motorsiklet hilesi (Hexer) : 245-555-0150
Motorsiklet hilesi (Innovation) : 245-555-0100
Motorsiklet hilesi (Akuma) : 625-555-0200
Motorsiklet (Vader) : 625-555-3273
GTA 4 Ölümsüzlük Hilesi
Hava durumu ve ışık değişiklik yapma : 468-555-0100
Minibüs hilesi (Burrito) : 826-555-0150
Patlayıcı sniper mermileri : 486-555-2526
Süper yumruk yapmak : 276-555-2666
Buzzard helikopteri : 359-555-2899
Paraşüt : 359-555-7272
Ölümsüzlük: 362-555-0100
GTA 4 PS ve Xbox Hileleri
GTA 4 için PlayStation VE Xbox hileleri de aynı yukarıdaki gibidir. Kısaca yukarıdaki aynı kodları yazarak PlayStation ve Xbox üstünden de hileleri etken edebilirsiniz.
14 Ocak 2020. Günün erken saatlerinde Rusya’nın güneyindeki Leningradsky bölgesindeki bir sitede yer edinen apartman dairesinden kan donduran bir ses duyuldu.
Şok içinde ve korkmuş bir apartman sakini polisi aradı ve sesin bir hanıma yönelik hücum olabileceğini bildirdi.
Çığlıklar, yardım feryatları devam etti. Polise mevzuyla ilgili altı davet daha yapılmış oldu. Fakat hiçbir polis memuru vaka yerine intikal etmedi.
Vahim sonuçlardan korkan komşular, meseleyi kendi başlarına halledebileceklerini düşündü. Daire kapısını kırdılar ve içeri girdiler.
Çığlıklar durmuş ve hanım öldürülmüştü.
Kaynak, Family handout
Fotoğraf altı yazısı,
Vera Pekhteleva eski adam arkadaşı tarafınca işkence görmüş oldu ve sonrasında da öldürüldü. Sadece polis vaka yerine gelmedi
Vera Pekhteleva, eski adam arkadaşı tarafınca onlarca kere bıçaklandı, dövüldü ve üç buçuk saat süresince devam eden hücum esnasında metal bir kablo ile boğularak öldürüldü.
Güvenlik güçleri, vaka esnasında bölgede vakaya müdahale edebilecek herhangi bir polis memurunun ya da devriye aracının olmadığını söylemiş oldu. Sadece sonrasında beş polis memuru görevi dikkatsizlik etmek suçundan suçlu bulunmuş oldu ve 18 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Bu cezalar birçok şahıs tarafınca hafifçe olarak görüldü. Mahkeme ise cezanın uygun bulunduğunu, bundan dolayı polis memuru eksikliğinin “tüm güvenlik için” bir mesele bulunduğunu belirtti.
Rusya, dünyanın en büyük polis güçlerinden birine haiz. Rusya İçişleri Bakanlığı verilerine gore, 146 milyonluk nüfusa haiz ülkede 900 binden fazla polis memuru çalışıyor. Bu da 100 bin kişiye ortalama 630 polisin düşmüş olduğu anlamına geliyor. Bu sayı, ABD ve İngiltere’deki oranın iki katından daha çok.
Sadece İçişleri Bakanı Vladimir Kolokoltsev Ağustos ayında yapmış olduğu bir açıklamada ülkenin “tehlikeli sonuç” bir polis memuru açığına haiz bulunduğunu, bunun da kabahat oranlarına tesir ettiğini söylemiş oldu.
Bu soruna kısmen Rusya’nın geniş coğrafyası ve destek mensubunun eksikliği niçin oluyor. Sadece son problemler, polis sayısındaki büyük düşüşten kaynaklanıyor. Oldukça sayıda yetenekli ve tecrübeli polis memuru da görevlerini bırakıyor.
Düşük maaş, stres ve yozlaşma
BBC’ye konuşan birçok eski Rus polis memuru, emniyetten ayrılıp daha azca stresli ve daha yüksek maaşlı işleri tercih ettiklerini söylüyor.
Rusya’nın güneybatısındaki Rostov’da eski bir polis memuru, “Maaşı asla ayarlamadılar” diyor.
Taksi şoförü olmak için görevinden çekilme eden eski polis, “Enflasyon ve yeni fiyatların peşinden maaş kafi değildi” diye konuşuyor.
Polis memuru olan bir başka arkadaşı da şimdi kuryelik yapıyor.
İkisi de polis memuruyken elde etmiş olduğu kazancın iki mislini kazanıyor.
Rostovlu eski polis memuru, “Ben teğmen rütbesine yükseldim. Fakat süpermarkette çalışan bir şahıs hâlâ benden daha oldukça kazanıyordu. Üstelik benim işim oldukça daha tehlikeliydi. Şu anda bir tek bir aptal polis olmak ister” diyor.
BBC, aşırı bitkin polis kuvvetlerinin, artık beyanda bulunulduktan sonrasında bile dosyalara bakmadığını tespit etti.
Rusya’nın Sibirya bölgesinden bir dedektif, “Beş tane de olsa 50 tane de olsa söz mevzusu dosyalara bakmak için her insana 10 gün süre veriliyor. Bundan dolayı iş kalitesi de düşüyor” diyor ve şu şekilde devam ediyor:
“Diyelim ki, komşuları aramak, tanıkları sorgulamak, vaka yerini ziyaret etmek şeklinde yapılması ihtiyaç duyulan 10 şey var ise, memurlar da bir tek bir yada ikisini yapıyor. Diğerlerini tamamladı olarak kaydediyor.
“Arkasından da suçlamaları reddediyorlar. Şu demek oluyor ki bir soruşturma açılmaz.”
Kaynak, EPA
Fotoğraf altı yazısı,
BBC’ye konuşan birçok eski Rus polis memuru, daha azca stresli ve daha iyi maaşlı işler için işten ayrıldıklarını söylemiş oldu
Işgören sayısı azaldıkça, kalanlara olan baskılar da artıyor.
Eski memurlar, bu durumun yozlaşmaya niçin bulunduğunu söylüyor.
Tomsk şehrinden kıdemli bir polis memuru, gözaltı kotalarının şişirildiğini, insanlardan zorla itiraf alındığını belirtiyor.
“Durum daha da kötüleşecek. Kanıtlarda tahrifat olacak, hedef odaklı dayaklar olacak, hiçbir şeyi gerektiği şeklinde araştırmaya vakit olmayacak.
“Elinizde bir ipucu var ve onu kovalamanız mı gerekiyor? İlk şüpheliyi karakola sürükleyip dövmek oldukça daha kolay, böylece bu şahıs suçu üstüne alıyor.”
Bazı memurlar eylemleri sebebiyle hapis cezasına çarptırılıyor. Bu da güvenlik güçlerini daha da zayıflatıyor.
Bu, altı yıl süresince polis memurluğu meydana getiren Sergei’nin başına da geldi. Bir uyuşturucu satıcısını dövdüğü için hapse girdi. Sergei, satıcıyı gözaltına almak için baskı hissettiğini ve delilleri saklamak için uyuşturucularını yemeye başlayacakken ona vurduğunu söylüyor.
BBC’ye konuşan Sergei, polis kaynaklarının oldukça azaldığını, iş gereksinimlerini kendi cebinden karşıladığını söylüyor.
“Kendi arabamı kullanıyordum, kendi kağıtlarımı, kartuşlarımı ve yazıcımı alıyordum; kendi bilgisayarımı, kendi masamı, kendi sandalyemi, benzinimi… Kendi ofisimde kendi zemin kaplamalarımı döşedim, her şeyi kendim onarım ettim.”
Rusya’nın merkez bölgesinden eski bir işyar, boş pozisyonların uzun süre doldurulmadığını söylüyor.
“Senelerdir eksiklik var. 2015’te başladım ve son sekiz yılda takımımıza bir tek iki şahıs katıldı, 15 şahıs ayrıldı.”
Birkaç BBC kaynağına gore, İçişleri Bakanlığı, iki komiser muavini ve bir üst rütbeli işyar dahil olmak suretiyle, muhalif politikacı Aleksey Navalny ile bağlantılı olan memurları temizledi. Bu temizlikte uzun seneler hizmet vermiş deneyimli memurlar işten çıkarıldı. Bir kaynak, Moskova Federal Güvenlik Servisi’nin, hacklenmiş e-posta adresleri veritabanına dayanan Navalny destekçileri sıralaması oluşturduğunu söylemiş oldu.
Ukrayna savaşının tesiri
Ukrayna savaşı başlamadan evvel Rusya’daki polis memuru sayısı azalıyordu.
Cenk, ilk başta bazı memurların güvenlik güçleri içinde kalmasında mühim rol oynadı. Rus polis memurları askerlik görevinden muaf tutuluyor. Cenk başladığında çekilme etmeye niyetlenen bazı memurlar, BBC’ye yapmış olduğu açıklamalarda, muharebeye katılmamak için görevlerinde kalmayı tercih ettiklerini söylemiş oldu.
Moskova’dan bir işyar şu şekilde açıklıyor:
“Ya sıkı sıkıya görevinde durdun, ya da ayrıldın ve askere alındın. Bazı yöneticiler, çekilme edeceklerin isimlerini listeleyip bunu da tehdit olarak orduya verdi. Hepimiz oldukça korkmuştu.”
Sadece harp devam ettikçe polis sayısında düşüş görülüyor. Güvenlik, mevcut boşlukları dolduramıyor.
Rusya, 2026 yılı itibarıyla daha çok toprak işgal ederse 42 bin daha polis memuruna gereksinim duyacağını öngörüyor.
Görevdeki polis memurlarının harp hakkında görüş belirtmesine kesinlikle izin verilmiyor. Hatta harp demeleri bile yasaklanmış durumda.
Bir dedektif, “Biz polis memurları ağzımızı kapalı tutmalıyız” diyor. “Biz ‘hususi askeri operasyon’ hakkında kişisel görüşlere haiz olamayız. Ya da bizi kovarlar.”
Kaynak, Reuters
Fotoğraf altı yazısı,
Rus polis memurlarının harp hakkında düşünce beyan etmelerine izin verilmiyor
Polis memurları BBC’ye savaşın getirmiş olduğu fazladan bürokratik işler sebebiyle tükenmişlik yaşadıklarını da söylemiş oldu.
Tomsk, Yekaterinburg ve Yaroslavl’dan İçişleri Bakanlığı yetkilileri “orduyu lekeleyen insanlara karşı suçlamaları araştırmak ve gözden geçirmek için” çalıştıklarını söylüyor.
Tomsk’tan eski bir kıdemli polis memuru, “İnsanlar devamlı birini suçlamak için bir bahane arıyor” diyor ve şu şekilde devam ediyor:
“Nereye gittiğimizi görüyorum. Aslına bakarsan devlete karşı işlenen suçlara vurgu yapılıyor. İleride daha çok dosya bu kategoriye dahil edilecek. Bayağı insanları etkileyen gerçek problemler mı? Kaçırma, soygun, saldırı, katliam… onları araştırmak için vakit olmayacak.”
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da bir otel, belirlenemeyen bir sebeple alevlere teslim olurken, otel yakınındaki 9 vasıta kullanılamaz hale geldi.
Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da bir otelde yangın çıktı. Vakaya Caddesi’nde bulunan otelde çıkan yangında alevler tüm binayı sardı.
Tedbir amacıyla bölgedeki binaların tahliye edilmiş olduğu yangında, 9 vasıta kullanılamaz hale geldi. Hemen hemen sebebi belirlenemeyen yangın görevliler tarafınca söndürülürken, can kaybı yaşanmadı.
Sivil Müdafa Müdürlüğü yangına ilişkin soruşturma başlatıldığını deklare etti.
Galatasaray’ın Şampiyonlar Ligi’nde önümüzdeki Salı günü konuk olacağı Manchester United, İngiltere Premier Ligi’nde Crystal Palace’a 1-0 yitirdi. Rakibini bu hafta içinde Lig Kupası’nda 3-0’la geçen United, 25. dakikada kullanılan özgür vuruşta ceza sahasında Joachim Andersen’in enfes golüne engel olamadı.
Palace, ilk yarıda mühim fırsatlar da yakalarken, ikinci yarıda ev sahibi, Old Trafford’da beraberlik golünü bulmak için her şeyi yapmış oldu. Sadece Kırmızı Şeytanlar, Palace’ın katı savunmasını geçemedi ve bu sürem ligde Brighton (1-3) mağlubiyetinin peşinden Old Trafford’da ikinci yenilgisini yaşadı.
EKSİKLERİ DE FAZLA
Kırmızı Şeytanlar’da Martinez, Wan-Bissaka, Luke Shaw, Reguilon, Diallo sakatlıkları sebebiyle forma giymedi. Affedilen Antony bu maçta ekibe giremezken, hocası Erik ten Hag’ı eleştirdikten kadro dışı bırakılan ve özür dilemeyen Jadon Sancho ise bireysel olarak çalışmalarına devam ediyor.
KOPENHAG DA YENİLDİ: 0-2
Sarı-Kırmızılılar’ın, Devler Ligi’ndeki bir başka rakibi Kopenhag, Danimarka Ligi’nde sahasında Midtjylland’a 2-0 yitirdi.
Konuk ekibin gollerini 63’te Ola Brynhildsen ve 71. dakikada Oliver Sorensen ağlara yolladı. Kopenhag, ligde üç maç sonrasında ilk mağlubiyetini yaşadı.
BAYERN BERABERLİĞİ KURTARDI
Manchester United ve Kopenhag’ın beraberlik ile geçmiş olduğu hafta sonunda Bayern Münih ise yenilginin kıyısından döndü. Leipzig karşısında 26. dakikada 2-0 geri düşen Bayern Münih, 57. dakikada Harry Kane’in penaltıdan ve 70. dakikada Leroy Sane’nin attığı gollerle deplasmanda 2-2’lik beraberliği kurtardı.
Yedi yıl aradan sonrasında çıkmış olduğu “Rönesans” (Renaissance) adlı dünya turnesiyle büyük ses getiren Beyonce, turnesini beyazperde filmi olarak gösterecek.
Beyonce’nin büyük ses getiren “Rönesans” (Renaissance) adlı dünya turnesi, beyazperde filmi olarak beyazperdede seyirciyle buluşmaya hazırlanıyor.Film, 42 yaşındaki Amerikalı yıldızın dünya turnesinden görüntüler ve turnenin oluşturulma aşamasına ilişki belgesel seçimi bir ifade içeriyor.Amerikan basını “Beyonce: Renaissance World Tour” adlı filmin yayınlanma tarihinin kati olmamakla beraber 1 Aralık olabileceğini belirtti.Rönesans, “Kraliçe” lakaplı pop yıldızı Beyonce’nin, yedi yıl aradan sonrasında ilk kez tek başına çıkmış olduğu gezim olma hususi durumunu taşıyor.
Beyonce, “Lemonade” albümünün yayınlanmasının arkasından 2016’da Formation turnesine çıkmasından bu yana tek başına gezim yapmamıştı. 2018’de Coachella Festivali’nde sahne alan Beyonce, eşi Jay-Z ile ortak olarak “On the Run II” adlı turneye çıkmıştı.“Rönesans” (Renaissance) adlı dünya turnesi mayıs ayında başladı. 10 Mayıs’ta Stockholm’de süregelen gezim, 27 Eylül’de New Orleans’ta sonlandı.Öte taraftan Grammy ödüllü erişmen müzisyen Taylor Swift’in de dünya turnesi filme alındı. “Taylor Swift: The Eras Tour” adlı film, 13 Ekim’de gösterime giriyor.
100’den fazla ülkede seyirciyle buluşacak olan film, Türkiye’de gösterilmeyecek.
Mehmet UZEL (NEVŞEHİR İGFA) Mevzuyla ilgili olarak Nevşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğü’nden meydana getirilen açıklamada; “Hususi halk otobüslerinde, NEVKART yerine kredi kartı ile ödeme yapamamaları ve NEVKART için online yükleme gerçekleştirememeleri ile ilgili yurttaşlarımızın yaşadıkları problem, otobüslerde bulunan terminaller içindeki modemlerin değişmesi ile çözülmüştür. Bugünden itibaren hususi halk otobüslerini kullanacak olan yurttaşlarımız kredi kartı ile ödeme ve NEVKART web sitesinden online yükleme yapabileceklerdir.” denildi.
MotoGP Dünya Şampiyonası’nın 14. ayağı Japonya Grand Prix’sinde Prima Paramac takımının İspanyol motosikletçisi Jorge Martin birinci oldu.
Motegi kasabasıyla aynı adı taşıyan 4,8 kilometrelik pistte düzenlenen yarış, pilotlar için koşulları tehlikeli hale getiren sağanak sebebiyle kırmızı bayrakla durduruldu.
Direktörlerin tekrardan başlatmaya çalışmış oldukları yarış, pilotlar ısınma turuna çıktıklarında negatif hava şartları devam etmiş olduğu için ikinci kırmızı bayrakla bitti. Toplam mesafenin yarısını koştukları için pilotlara tam puan verildi.
Jorge Martin’in birinciliği elde etmiş olduğu yarışta, Ducati’nin şampiyona lideri Francesco Bagnaia ikinci, Honda’dan Marc Marquez ise üçüncü sırada yer aldı.
Bagnaia, bu sonuçla pilotlar klasmanında liderliğini korurken, Martin aradaki farkı üç puana indirdi.
Sezonun 15. yarışı Endonezya Grand Prix’si, 15 Ekim’de düzenlenecek.
MotoGP Dünya Şampiyonası’nda pilotlar klasmanında ilk beşte şu adlar yer ediniyor:
Hurri-Mitanniler, Urartular, Asurlular, Medler, Persler, Büyük Tigran Krallığı, Romalılar, Sasaniler, Bizanslılar, Emeviler, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular, Artuklular, Eyyubiler, Akkoyunlular, Safeviler ve Osmanlı’nın aralarında yer almış olduğu birçok medeniyete ev sahipliği meydana getiren Diyarbakır‘ın merkez Sur ilçesindeki höyükte, Kültür ve Gezim Bakanlığının izniyle, Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız başkanlığında 1 Eylül’de başlatılan kazı emek vermesi sürüyor.
Diyarbakır’ın yerleşik tarihinin belirlenmesine ışık tutan kazıda, bu yıl Artuklu Sarayı’ndaki doğu surlarının temellerinin ortaya çıkarılması amaçlanıyor.
Prof. Dr. İrfan Yıldız, Amida Höyük’teki kazı çalışmalarının 2018’de başladığını, şu ana kadar fazlaca değişik buluntuları ortaya çıkardıklarını söylemiş oldu.
Şimdiye kadar yürütülen kazı çalışmalarında ağırlıklı olarak Artuklu Sarayı’nın mekanlarına yoğunlaştıklarını belirten Yıldız, sarayın divanhanesi, kabul salonu ve 3 mekanın tamamen ortaya çıkarıldığını kaydetti.
Çalışmalarda ısıtma ve soğuk su sistemlerinin tespit edildiğini, çini ve mozaiklerin bulunduğunu özetleyen Yıldız, Amida Höyük ile batı surları arasındaki kral yolunu ortaya çıkardıklarını bildirdi.
“DOĞUDAKİ SURLARIN TÜM İZLERİ ORTAYA ÇIKARILACAK”
Havaların sıcak olması sebebiyle 2023 yılı arazi çalışmalarının 1 Eylül’de başladığını ifade eden Yıldız, şunları söylemiş oldu:
“Bu yıl ki ana hedefimiz bilhassa Artuklu Sarayı’nı çevreleyen doğu surlarının temellerini ortaya çıkarmak. Şu anda o alanda emek harcamalar yapılıyor. Doğudaki surların tüm izleri ortaya çıkarılacak. Onun haricinde da alay meydanında emek harcamalar devam ediyor. Alay meydanındaki emek harcamalar daha fazlaca sondaj şeklinde. Meydanda bir kültür katmanının olup olmadığının tespitine yönelik emek harcamalar yapıyoruz.”
Amida Höyük kazısının bölge açısından fazlaca mühim bulunduğunu, milattan ilkin 7 bin senesinde bu alanda yerleşimin başladığını ve günümüze kadar kesintisiz olarak devam ettiğini vurgulayan Yıldız, ortaya çıkartılan veriler haricinde TÜBİTAK laboratuvarında meydana getirilen analizlerle de bunun doğrulandığına dikkati çekti.
Yıldız, şöyleki konuştu:
“Milattan ilkin 7 bin yılından günümüze kadar bölgede yargı devam eden tüm medeniyetler Amida Höyük’te de yargı sürmüşler. Onlara ilişik izlere rastlıyoruz. Hurrilere kadar hangi devletlerin burada yaşadığını fazlaca bilmiyoruz fakat Hurrilerden itibaren artık şehrin adını ve hangi medeniyetlerin yaşadığını net olarak biliyoruz. Bilhassa İslam devletlerine ilişik bolca sayıda sikke buluyoruz. İslam öncesinde ise bir Bizans sikkesine rastladık sadece çanak çömlek parçaları yoğun şekilde buluyoruz.”
“ÇIKAN VERİLER BÖLGE TARİHİNİN AYDINLANMASINA DA IŞIK TUTUYOR”
Kazıların arkasından Amida Höyük ve Artuklu Sarayı’nın, Diyarbakır’ın ve bölgenin mühim gezim merkezlerden biri olacağını ifade eden Yıldız, Amida Höyük’ün Sur içinde mühim bir yer bulunduğunu söyledi.
Amida Höyük’ün “İçkale yönetim merkezi”nin bulunmuş olduğu alanda yer aldığını dile getiren Yıldız, sözlerini şöyleki tamamladı:
“İlk çağlardan günümüze kadar devamlı bölgenin yönetim merkezidir, bölgenin kalbi konumundadır. Dolayısıyla burada çıkan veriler bununla birlikte bölgenin tarihinin aydınlanmasına da ışık tutuyor. Diyarbakır Müze Kompleksi ile aynı alanda, sahabeler kabrinin derhal yanı başlangıcında içeriyor. Aslına bakarsak tam olarak Diyarbakır turizminin göbeğinde içeriyor. Amida Höyük’teki kazılar bittikten sonrasında gezim potansiyeli devasa yükseklikte olacaktır. Şu anda kazı emekleri devam ederken de kısmen ziyarete açık. 14 Ekim’de başlamış olacak olan Kültür Yolu Festivali ile beraber yedi gün süresince Amida Höyük tamamen ziyarete açık olacak. Amida Höyük’te çıkan hem mimari yapı kalıntıları hem veriler bölge turizminin gelişmesine büyük katkı sunacaktır.”
Claudia iklim kaynaklı kaygı yaşadığını, Martim alerjilerinin arttığını söylüyor. Mariana’ya (ortada) ise astım teşhisi kondu
Haber bilgisi
Yazan, Selin Girit
Unvan, BBC Dünya Servisi
Claudia Duarte Agostinho, 2017’de Portekiz’i kasıp kavuran ve 100’den fazla kişinin ölümüne neden olan aşırı sıcak hava dalgasını ve yangınları hatırlarken, “Hissettiğim şey korkuydu” diyor ve ekliyor:
“Orman yangınları beni geleceğimin iyi mi olacağı mevzusunda hakkaten endişelendirdi”.
24 yaşındaki Claudia, 20 yaşındaki adam kardeşi Martim ve 11 yaşındaki kız kardeşi Mariana, aralarında Türkiye’nin de bulunmuş olduğu 32 ülkenin hükümetine karşı dava açan altı Portekizli genç içinde içeriyor.
Altı gencin dava açmış olduğu öteki ülkeleri, Avrupa Birliği’ne (AB) üye ülkelerin tamamı, İngiltere, Norveç, İsviçre ve Rusya oluşturuyor.
Gençler bu ülkeleri iklim değişikliği mevzusunda yeterince tedbir almamakla ve sera gazı emisyonlarını, Paris Anlaşması’nın küresel ısınmayı 1,5°C ile sınırlandırma hedefine ulaşacak kadar azaltmamakla suçluyorlar.
Dava, kendi türünde Strasbourg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) oluşturulan ilk dava olma özelliği taşıyor. Davayı kazanmaları durumunda, ilgili hükümetler için yasal olarak bağlayıcı sonuçlar doğabilir. Davanın ilk duruşması bugün görülecek.
Yaşları 11 ile 24 içinde değişen altı davacı, Portekiz’de 2017’den bu yana her yıl meydana gelen orman yangınlarının küresel ısınmanın direkt bir sonucu bulunduğunu iddia ediyor.
Hükümetlerin iklim değişikliğiyle savaşım mevzusundaki isteksizlikleri sebebiyle yaşam hakkı, mahremiyet hakkı, aile hayatına saygı hakkı ve ayrımcılığa uğramama hakkı da dahil olmak suretiyle temel insan haklarını ihlal ettiklerini savunuyorlar.
Bilhassa Portekiz’deki aşırı sıcaklıkların kendilerini kapalı alanda zaman geçirmeye zorlaması ve uyuma, odaklanma yada egzersiz yapma imkanlarını kısıtlaması sebebiyle hali hazırda mühim neticeleri deneyimlediklerini söylüyorlar. Bazıları ek olarak eko-kaygı, alerji ve astım dahil solunum hastalıklarından da muzdarip.
Gençlerin hiçbiri maddi tazminat talebinde bulunmuyor.
Kaynak, Global Legal Action Network
Fotoğraf altı yazısı,
Mariana ona 2017’deki orman yangınlarını hatırlatan helikopter seslerini duyduğunda hala korkuyor
Claudia, Mariana’nın uçan helikopterleri duyduğunda, bunlar ona 2017’de 50 bin dönümden fazla ormanın yok olduğu ve küllerin kilometrelerce uzakta olan evlerinin üstüne yağdığı yangınları hatırlattığı için hâlâ korktuğunu söylüyor.
Claudia, “Bence Mariana’nın bu davaya dahil olması, bu yaşta bu kadar bilgili olması hakkaten mükemmel” diyor.
“Fakat bununla birlikte fazlaca kaygı verici: Niçin bu tarz şeyleri düşünmesi gerekiyor? Onun yerine dostlarıyla oynamalı ve TikTok videolarıyla dans etmeli.”
Altı genç davacıyı temsil eden avukatların, mahkemede 32 hükümetin mevcut politikalarının dünyayı yüzyılın sonuna kadar 3 °C’lik küresel ısınmaya doğru sürüklediğini öne sürmeleri umut ediliyor.
Başvuranları destekleyen Küresel Yasal Fiil Ağı’nın (GLAN) direktörü Gearóid Ó Cuinn, “Isınma yıkım derecede” diyor.
“Hükümetlerin acil tedbir almaması halinde, bu davaya dahil olan genç müracaat sahipleri, sağlıklarına ve refahlarına zarar verecek aşırı sıcaklıklarla karşı karşıya kalacaklar. Hükümetlerin bunu durdurmak için fazlaca daha fazlasını yapma yetkisine haiz bulunduğunu biliyoruz, sadece onlar harekete geçmemeyi seçiyor” diyor.
Kaynak, Getty Images
Fotoğraf altı yazısı,
Portekiz son yıllarda üstün dereceli sıcaklıklar görüyor. 2017’den bu yana da her yıl orman yangınları yaşanıyor.
2021’de tıp dergisi Lancet’te piyasaya çıkan araştırma, iklim değişikliği kaygısının ve hükümetin iklim değişikliğine verdiği tepkilerden duyulan memnuniyetsizliğin dünya genelinde çocuklarda ve gençlerde yaygın bulunduğunu ve onların günlük faaliyetlerini etkilediğini ortaya çıkardı.
Dünya genelinde 10 ülkede 16-25 yaş arası 10 bin çocuk ve gencin katılmış olduğu bir ankete dayanan emek harcama, hükümetlerin iklim krizine cevap verme mevzusunda başarısız görülmelerinin çocuklarda ve gençlerde strese yol açtığını öne sürdü.
Hükümetler, davaya verdikleri ayrı ve ortak yanıtlarda, davacıların iklim değişikliğinden yada Portekiz’deki orman yangınlarından direkt zarar gördüklerini kanıtlayamadıklarını ileri sürüyorlar.
Bu hükümetler ek olarak iklim değişikliğinin insan yaşamı yada sağlığı için acil bir risk oluşturduğunu gösteren hiçbir kanıt olmadığını iddia ediyor ve ek olarak iklim politikasının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yargı kapsamı haricinde bulunduğunu savunuyorlar.
Gearóid Ó Cuinn, “Gelecekleri mevzusunda kaygı duyan basit bireyler olan Portekizli bu altı genç, eyleme geçmemeleri sebebiyle hali hazırda zarar gördükleri hükümetlerin yüzlerce avukattan oluşan 32 hukuk ekibiyle karşı karşıya kalacaklar” diyor.
“Doğrusu bu, geleceğimiz açısından bizi fazlaca daha iyi bir yola sokacak yapısal bir değişim arayan gerçek bir David-Goliath (Calut) davası.”
Kaynak, Getty Images
Fotoğraf altı yazısı,
AİHM’in verdiği kararların üye ülkeleri bağlayıcı niteliği bulunuyor
Davaya üçüncü taraf olarak müdahil olan Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Dunja Mijatoviç, bu davanın devletlerin iklim sorunlarını ve insan haklarını iyi mi ele alacaklarını belirleme potansiyeline haiz bulunduğunu söylüyor.
Mijatoviç BBC’ye, ”Bu aslına bakarsak bunun bir tek kağıt üstündeki kelimelerden ibaret olmadığını gösterme şansına haiz olan üye devletler, internasyonal örgütler ve çoğumuz için bir uyarı. Bu bir tek bir kutuyu işaretleyip şunu ya da bunu desteklediğimizi söylemekle değil, politikalarımızı değiştirmekle ilgili” dedi.
AİHM sonucu, iklim değişikliğine karşı eyleme geçme mevzusunda 32 hükümeti aynı anda yasal olarak bağlayacak.
Bu bununla birlikte iklim değişikliğiyle ilgili davalarda AİHM’den rehberlik isteyen mahalli mahkemeleri de etkileyecek. Kararın dokuz ila 18 ay içinde çıkması umut ediliyor.
Claudia sık sık gelecekte içinde yaşayacakları dünyayı düşünerek, çocuk sahibi olup olmamayı sorguladığını söylüyor; “Fakat bu davayı kazanmak, umudun olduğu anlamına gelecek” diyor.
“Bu, insanların bizi hakkaten dinlediği ve bizim kadar endişeli oldukları anlamına gelecek ve hükümetler bu mevzuda bir şeyler yapmak zorunda duracak. Bu her şey için mükemmel olurdu; endişelerimiz için, geleceğimiz için. Devamında pek fazlaca şey gelebilir.”